
อุปกรณ์ประคองปลายเพลาลีดสกรูหรือบอลสกรูที่ออกแบบมาเพื่อรักษาตำแหน่งการหมุนให้มีความเที่ยงตรงสูง โดยทำหน้าที่รับแรงกดและแรงดึงในแนวแกน (Axial Load) รวมถึงลดการสะบัดหรือการโก่งตัวของเพลาขณะทำงานด้วยความเร็วสูง ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญในระบบ Linear Motion เพราะช่วยให้การส่งกำลังจากมอเตอร์ไปยังชุดเคลื่อนที่ทำได้อย่างราบรื่น ลดการสั่นสะเทือน และป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นกับตลับลูกปืนภายในมอเตอร์จากการรับภาระโดยตรง ส่งผลให้เครื่องจักรมีความแม่นยำสม่ำเสมอและมีอายุการใช้งานที่ยาวนานขึ้น
ประเภทของซัพพอร์ตยูนิต (Support Unit)
- แบ่งตามลักษณะการติดตั้ง (Shape/Mounting)แบบเหลี่ยม (Block Type - BK, EK, AK) เป็นรูปทรงมาตรฐานที่มีฐานสำหรับยึดน็อตเข้ากับพื้นผิวเครื่องจักรจากด้านบนหรือด้านล่าง ติดตั้งง่ายและนิยมใช้กันมากที่สุดในเครื่อง CNC แบบกลม/หน้าแปลน (Flange Type - FK, EK) มีลักษณะเป็นแป้นวงกลมหรือสี่เหลี่ยมที่มีรูเจาะรอบด้าน ออกแบบมาเพื่อสวมเข้าไปในผนังหรือโครงเครื่องจักร เหมาะสำหรับพื้นที่ที่ต้องการความกะทัดรัดและช่วยประหยัดพื้นที่ด้านข้าง
- แบ่งตามตำแหน่งและหน้าที่(Functional Role)ชุดด้านยึดแน่น (Fixed Side - BK, FK, EK) คือด้านที่ติดตั้งอยู่ฝั่งมอเตอร์ ภายในประกอบด้วย Angular Contact Bearings สองตลับวางหันหลังชนกัน (Back-to-back) เพื่อทำหน้าที่รับแรงกระแทกทั้งแนวแกนและแนวรัศมีอย่างมั่นคง ไม่ให้เพลาขยับเลื่อนไปมา ชุดด้านรองรับ (Supported Side - BF, FF, EF) คือด้านที่อยู่ปลายสุดของเพลา ภายในมักมีตลับลูกปืนเม็ดกลมธรรมดา (Deep Groove Ball Bearing) เพียงตลับเดียว ทำหน้าที่แค่ประคองไม่ให้ปลายเพลาสะบัด และยอมให้เพลาขยับตัวตามยาวได้เล็กน้อยเพื่อรองรับการขยายตัวเมื่อเกิดความร้อนำ
ตารางเปรียบเทียบรหัสมาตรฐานที่พบบ่อยของ ซัพพอร์ตยูนิต (Support Unit)
รหัสรุ่น
ลักษณะรูปทรง
ตำแหน่งการใช้งาน
BK / BF
ทรงเหลี่ยม (สูง)
ติดตั้งบนพื้นผิว (Surface Mount)
EK / EF
ทรงเหลี่ยม (กะทัดรัด)
พื้นที่จำกัด / กะทัดรัด
FK / FF
ทรงหน้าแปลน (กลม)
ยึดเข้ากับผนัง (Wall/In-hole Mount)
AK / AF
ทรงเหลี่ยม (สำหรับเครื่องเล็ก)
งานเบาหรือเพลาขนาดเล็ก
ขั้นตอนการติดตั้งซัพพอร์ตยูนิต (Support Unit) อย่างถูกวิธี
- การเตรียมการก่อนติดตั้ง
ก่อนเริ่มงาน ต้องทำความสะอาดเศษฝุ่นหรือคราบน้ำมันส่วนเกินออกให้หมด และตรวจเช็คสิ่งต่อไปนี้:
ตรวจสอบว่าไม่มีรอยขีดข่วนหรือครีบคม (Burrs) บนเพลาและฐานรองรับ
เตรียมจาระบีที่เหมาะสม (หากเป็นรุ่นที่ต้องเติมเอง)
- ขั้นตอนการติดตั้งด้าน Fixed Side (ด้านยึดแน่น)
ด้านนี้มักจะเป็นด้านที่อยู่ใกล้กับมอเตอร์และเป็นตัวรับแรงแนวแกน (Axial Load)สวม Support Unit เข้ากับเพลา ค่อยๆ ใส่ตลับลูกปืนเข้าไปในเพลาบอลสกรูใส่แหวนรองและน็อตล็อค (Lock Nut) ขันน็อตล็อคให้แน่นตามค่าแรงบิด (Torque) ที่สเปกกำหนดยึดด้วยแผ่นล็อค (Lock Plate) เพื่อป้องกันน็อตคลายตัวระหว่างใช้งาน
ตรวจสอบการหมุน ลองหมุนเพลาดูว่าลื่นไหล ไม่มีการติดขัด
- ขั้นตอนการติดตั้งด้าน Supported Side (ด้านประคอง)
ด้านนี้มักจะใช้ตลับลูกปืนเม็ดกลมร่องลึก (Deep Groove Ball Bearing) และล็อคด้วยแหวนล็อค (Snap Ring) เพื่อให้เพลาขยายตัวได้เมื่อเกิดความร้อนสวมตลับลูกปืน ใส่ตลับลูกปืนเข้าที่ปลายเพลาล็อคด้วย Snap Ring ตรวจสอบให้มั่นใจว่าแหวนล็อคลงร่องสนิทดี
- การปรับตั้งศูนย์ (Alignment) และการยึดกับฐาน
ขั้นตอนนี้คือ "หัวใจหลัก" ของความแม่นยำครับ
Temporary Bolting: วาง Support Unit ลงบนฐานเครื่องจักรและขันสกรูยึดไว้หลวมๆ ก่อน
Checking Parallelism ใช้ Dial Gauge วัดความขนานระหว่าง "แกนของบอลสกรู" กับ "รางเลื่อน (Guide Rail)" ทั้งในแนวตั้งและแนวนอน
Final Tightening เมื่อได้ศูนย์ที่แม่นยำแล้ว ให้ค่อยๆ ขันสกรูยึดฐานตามลำดับทะแยงมุมจนแน่นตามค่าแรงบิดที่กำหนด
เทคโนโลยีการซีล (Sealing) ใน ซัพพอร์ตยูนิต (Support Unit)
| รหัสรุ่น | ลักษณะรูปทรง | ตำแหน่งการใช้งาน |
|---|---|---|
BK / BF |
ทรงเหลี่ยม (สูง) |
ติดตั้งบนพื้นผิว (Surface Mount) |
EK / EF |
ทรงเหลี่ยม (กะทัดรัด) |
พื้นที่จำกัด / กะทัดรัด |
FK / FF |
ทรงหน้าแปลน (กลม) |
ยึดเข้ากับผนัง (Wall/In-hole Mount) |
AK / AF |
ทรงเหลี่ยม (สำหรับเครื่องเล็ก) |
งานเบาหรือเพลาขนาดเล็ก |
เทคโนโลยีการซีล (Sealing Technology) ในชุดซัพพอร์ตยูนิต (Support Unit) โดยเฉพาะที่ใช้รองรับตลับลูกปืนเม็ดกลม (Ball Screw Support Unit) มีบทบาทสำคัญในการป้องกันการปนเปื้อนจากฝุ่นละออง เศษโลหะ และความชื้น ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้อายุการใช้งานของอุปกรณ์สั้นลง โดยทั่วไปจะใช้ Contact Seal (ซีลแบบสัมผัส) ที่ทำจากยางสังเคราะห์คุณภาพสูงที่มีคุณสมบัติทนทานต่อการเสียดสีและน้ำมัน เพื่อทำหน้าที่กักเก็บจาระบีไว้ภายในหล่อลื่นตลับลูกปืนได้ยาวนาน ในขณะที่เทคโนโลยีขั้นสูงอาจมีการออกแบบโครงสร้างซีลแบบหลายชั้น (Multi-lip Seal) หรือแบบเขาวงกต (Labyrinth Seal) ในรุ่นที่ต้องการความแม่นยำสูงและลดแรงเสียดทาน (Low Friction) เพื่อรักษาสมดุลระหว่างประสิทธิภาพการป้องกันและการเคลื่อนที่ที่ราบรื่นของเครื่องจักรกลหนักและระบบออโตเมชัน