ฟิลเตอร์ดรายเออร์ (Filter Drier) คืออะไร? และ ฟิลเตอร์ดรายเออร์ (Filter Drier) มีหน้าที่ทำอะไร
ฟิลเตอร์ดรายเออร์ (Filter Drier) คืออะไร? ฟิลเตอร์ดรายเออร์ หรือ ตัวกรองความชื้น คืออุปกรณ์สำคัญที่ติดตั้งอยู่ในวงจรของระบบทำความเย็นและเครื่องปรับอากาศ (HVAC/R) มีลักษณะภายนอกเป็นกระบอกโลหะทรงกลมปิดสนิทหรือแบบถอดเปลี่ยนไส้ได้ เปรียบเสมือน "ไต" หรือระบบกรองเลือดของเครื่องทำความเย็น ภายในกระบอกจะบรรจุสารดูดซับความชื้น (เช่น Molecular Sieve, Activated Alumina) และแผ่นกรองฝุ่นละเอียดหรือตะแกรงกรอง (Screen) เอาไว้
ฟิลเตอร์ดรายเออร์ (Filter Drier) มีหน้าที่ทำอะไร?
1. กรองสิ่งสกปรกและฝุ่นผง (Filtration): ทำหน้าที่ดักจับเศษโลหะ คราบเขม่า ฝุ่นผง หรือสิ่งสกปรกต่างๆ ที่อาจตกค้างตอนประกอบเครื่องหรือปะปนมากับสารทำความเย็น (น้ำยาแอร์) เพื่อป้องกันไม่ให้สิ่งสกปรกเหล่านี้หลุดเข้าไปทำความเสียหายหรืออุดตันรูฉีดของเอ็กซ์แพนชันวาล์ว (Expansion Valve) และคอมเพรสเซอร์
2. ดูดซับความชื้น (Moisture Absorption): ดักจับน้ำและความชื้นที่หลงเหลืออยู่ในระบบ เพราะหากมีความชื้นปะปนอยู่ในน้ำยาแอร์ น้ำอาจแข็งตัวกลายเป็นเกล็ดน้ำแข็ง และไปขวางทางไหลของน้ำยาในระบบทำความเย็นได้
3. กำจัดและป้องกันกรด (Acid Removal): สารดูดซับบางชนิดด้านใน (เช่น อลูมินา) สามารถช่วยดักจับและดูดซับกรดที่เกิดขึ้นจากปฏิกิริยาเคมีในระบบ หรือกรดที่เกิดจากคอมเพรสเซอร์ไหม้ (Burnout) ช่วยป้องกันไม่ให้ชิ้นส่วนต่างๆ ถูกกัดกร่อนจนเสียหาย
การเปรียบเทียบฟิลเตอร์ดรายเออร์ระหว่างแบรนด์ชั้นนำ
| หัวข้อการเปรียบเทียบ | แบรนด์ชั้นนำ A (เน้นประสิทธิภาพ HFC/POE) | แบรนด์ชั้นนำ B (เน้นการปกป้องครอบคลุม) | แบรนด์ชั้นนำ C (เน้นความทนทานและคุ้มค่า) |
|---|---|---|---|
ชนิดของแกนดูดความชื้น (Core Type) |
ดูดซับความชื้นได้สูงสุด เหมาะกับน้ำมัน POE และ PAG |
ดูดซับความชื้นได้ดี และสามารถดูดซับกรดในระบบได้ดีเยี่ยม |
ดักจับความชื้นและกรดได้ในระดับมาตรฐานอุตสาหกรรม |
| ความละเอียดในการกรอง (Filtration) |
20 ไมครอน (กรองสิ่งสกปรกได้ละเอียดมาก) |
40 ไมครอน (รักษาสมดุลระหว่างการกรองและการไหล) |
25 - 30 ไมครอน |
แรงดันใช้งานสูงสุด (Max Working Pressure) |
47 bar / 680 psig (รองรับน้ำยา R32, R410A ได้เต็มที่) |
45 bar / 650 psig (รองรับน้ำยาแรงดันสูงได้ดี) |
42 - 46 bar (ครอบคลุมน้ำยาทำความเย็นทั่วไป) |
ความทนทานต่อการเกิดสนิม (ภายนอก) |
เคลือบสี Epoxy ชนิดพิเศษ ผ่านการทดสอบ Salt Spray ทนได้มากกว่า 500 ชั่วโมง |
เคลือบสีฝุ่น (Powder Coating) ทนทานต่อการกัดกร่อน 400 ชั่วโมง |
เคลือบสีกันสนิมมาตรฐาน ทนต่อสภาพแวดล้อมทั่วไปได้ดี |
รูปแบบการเชื่อมต่อ (Connections) |
ขันเกลียว (Flare) และ เชื่อม (ODF/Solder) ชุบทองแดง |
ขันเกลียว และ เชื่อม (ข้อต่อเหล็กชุบทองแดงหนาพิเศษ) |
ขันเกลียว และ เชื่อม (ข้อต่อทองแดงแท้) |
ความเข้ากันได้ของน้ำยาทำความเย็น |
HCFC, HFC, HFO และ HC |
HCFC, HFC และ HFO |
HCFC, HFC |
ความเหมาะสมในการใช้งานหลัก |
ระบบปรับอากาศหรือตู้แช่ที่ต้องการดึงความชื้นออกอย่างรวดเร็ว |
ระบบที่คอมเพรสเซอร์เคยไหม้ หรือระบบที่มีความเสี่ยงเกิดกรดสูง |
ระบบทำความเย็นทั่วไป ระบบปรับอากาศเชิงพาณิชย์ |
ขั้นตอนการเปลี่ยนฟิลเตอร์ดรายเออร์ (Filter Drier) อย่างถูกวิธี
การเปลี่ยนฟิลเตอร์ดรายเออร์ (Filter Drier) ที่ถูกวิธีมีความสำคัญอย่างมากต่อประสิทธิภาพและอายุการใช้งานของระบบทำความเย็น นี่คือขั้นตอนแบบละเอียดเชิงเทคนิคเพื่อป้องกันความเสียหายต่อระบบท่อและคอมเพรสเซอร์
1. ดูดเก็บน้ำยาทำความเย็น (Recovery / Pump Down)
ก่อนเริ่มงานระบบท่อ ต้องจัดการกับสารทำความเย็นที่ค้างอยู่ภายในระบบให้เรียบร้อย
- การปั๊มดาวน์ (Pump Down): หากคอมเพรสเซอร์ยังทำงานได้ ให้เดินเครื่องและปิดวาล์วเพื่อดูดเก็บน้ำยาไปไว้ที่คอยล์ร้อน (Condensing Unit)
- การใช้เครื่องดูด (Recovery): หากระบบมีปัญหา หรือต้องการเปลี่ยนถ่ายน้ำยาใหม่ทั้งหมด ให้ใช้เครื่อง Recovery ดูดน้ำยาไปเก็บในถังบรรจุ (Recovery Cylinder)
- ข้อควรระวัง: ต้องต่อเกจแมนิโฟลด์ (Manifold Gauge) เพื่อเช็คให้แน่ใจว่าแรงดันในระบบเป็น 0 psig (หรือเป็นสุญญากาศเล็กน้อย) เพื่อป้องกันอันตรายจากแรงดันน้ำยาที่อาจพุ่งออกมาขณะตัดท่อ
2. ตัดฟิลเตอร์ดรายเออร์ตัวเก่าออกด้วยคัตเตอร์
ใช้เครื่องมือตัดท่อทองแดง (Tube Cutter) ในการตัดเอาฟิลเตอร์ดรายเออร์ตัวเก่าออกเท่านั้น
- ข้อห้ามเด็ดขาด: ห้ามใช้ชุดเชื่อมแก๊สเป่าไฟรนรอยเชื่อมเดิมเพื่อถอดออก (Unsweat) เพราะความร้อนจะทำให้ความชื้น สิ่งสกปรก และกรดที่ฟิลเตอร์ดรายเออร์กักเก็บไว้ ระเหยย้อนกลับเข้าไปปนเปื้อนในระบบท่อและน้ำมันคอมเพรสเซอร์
- ระวังอย่าให้เศษทองแดงร่วงหล่นเข้าไปในท่อขณะทำการตัด
3. เตรียมพื้นผิวและทำความสะอาดปลายท่อทองแดง
การเชื่อมท่อที่ดีต้องเริ่มจากพื้นผิวที่สะอาดหมดจด
- ใช้กระดาษทราย ใยขัด (Scotch-Brite) หรือแปรงลวด ทำความสะอาดปลายท่อทองแดงทั้งด้านในและด้านนอก ขจัดคราบออกไซด์ น้ำมัน หรือสิ่งสกปรกต่างๆ
- ทำการลบคมท่อ (Deburring/Reaming) ด้วยเครื่องมือลบคม เพื่อลดความเสียดทาน ป้องกันการเกิดกระแสน้ำบวน (Turbulence) ของสารทำความเย็น และช่วยให้สวมท่อได้แนบสนิทยิ่งขึ้น
4. ติดตั้งฟิลเตอร์ดรายเออร์ตัวใหม่
นำฟิลเตอร์ดรายเออร์ตัวใหม่มาสวมเข้ากับระบบ
- ทิศทางการติดตั้ง: สังเกตเครื่องหมาย "ลูกศร" บนตัวถัง ทิศทางของลูกศรจะต้องชี้ไปตามการไหลของสารทำความเย็น (ชี้ออกจากคอยล์ร้อน มุ่งหน้าไปยังเอ็กซ์แพนชันวาล์วหรือคอยล์เย็น) หากใส่กลับด้าน สารกรองภายในอาจแตกหักและหลุดเข้าไปอุดตันในระบบ
- เวลาในการแกะจุกซีล: ให้แกะจุกยางปิดผนึกที่ปลายท่อของตัวดรายเออร์ออก ก็ต่อเมื่อพร้อมที่จะสวมและเชื่อมท่อทันทีเท่านั้น หากแกะทิ้งไว้นาน สารดูดความชื้น (Desiccant) ด้านในจะดูดซับความชื้นจากอากาศรอบนอกจนเสื่อมสภาพก่อนการใช้งาน
5. พันผ้าชุบน้ำและเชื่อมท่อพร้อมเดินไนโตรเจน (Brazing with Nitrogen)
ขั้นตอนการเชื่อมต้องควบคุมความร้อนและความสะอาดภายในท่ออย่างเข้มงวด
- การระบายความร้อน (Heat Sink): ใช้ผ้าชุบน้ำเปียกชุ่มพันรอบตัวถังของฟิลเตอร์ดรายเออร์ขณะใช้ไฟเชื่อม เพื่อป้องกันไม่ให้ความร้อนทำลายสารกรองด้านใน และป้องกันสีเคลือบตัวถังไหม้ลอก
- การไล่ระบบ (Nitrogen Purging): ระหว่างที่เชื่อมท่อ ต้องปล่อยก๊าซไนโตรเจนแห้ง (OFN) อ่อนๆ เข้าไปในระบบท่อ (ประมาณ 1-2 psi) เพื่อไล่ออกซิเจนออก การทำเช่นนี้จะป้องกันไม่ให้เกิดเขม่าดำ (Cupric Oxide Scale) ภายในท่อทองแดง ซึ่งเขม่านี้เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้อุปกรณ์ต่างๆ อุดตัน
6. ทดสอบแรงดันและตรวจหารอยรั่ว (Pressure Test)
อัดก๊าซไนโตรเจนเข้าไปในระบบตามพิกัดแรงดันทดสอบของเครื่องทำความเย็นนั้นๆ (เช่น 150-300 psig ขึ้นอยู่กับชนิดของน้ำยาและระบบ)
- ทิ้งแรงดันค้างไว้ประมาณ 10-15 นาที สังเกตที่เกจว่าแรงดันตกลงหรือไม่
- ใช้น้ำยาทดสอบรอยรั่ว (Leak Detector) หรือน้ำสบู่ ชโลมบริเวณรอยเชื่อมใหม่ทั้งสองด้าน หากมีฟองปุดขึ้นมาแสดงว่ารั่ว ต้องปล่อยแรงดันออกและทำการเชื่อมซ่อมแซมใหม่
7. ทำระบบสุญญากาศ (Vacuuming / Evacuation)
ขั้นตอนนี้คือการกำจัดความชื้นและอากาศ (Non-condensable gases) ออกจากระบบ
- ปล่อยก๊าซไนโตรเจนออกจากระบบจนหมด
- ต่อเครื่องแวคคั่ม (Vacuum Pump) แบบ 2 สเตจ และเครื่องวัดไมครอน (Micron Gauge) เข้ากับระบบ
- เดินเครื่องดูดอากาศจนกระทั่งค่าสุญญากาศลดลงต่ำกว่า 500 ไมครอน
- การทดสอบการคงที่ (Decay Test): เมื่อได้ระดับที่ต้องการ ให้ปิดวาล์วและปิดเครื่องแวคคั่ม สังเกตค่าไมครอนเกจ หากค่าเด้งขึ้นอย่างรวดเร็วและไม่ยอมหยุด แสดงว่าระบบอาจยังมีรอยรั่ว หรือยังมีความชื้นตกค้างอยู่ ต้องทำการแก้ปัญหาและแวคคั่มใหม่
8. เติมสารทำความเย็นและทดสอบการทำงาน (Charging & Commissioning)
ขั้นตอนสุดท้ายคือการนำระบบกลับมาใช้งานอย่างสมบูรณ์
- เติมสารทำความเย็นกลับเข้าสู่ระบบ แนะนำให้ใช้เครื่องชั่งน้ำหนักดิจิทัลในการเติม (Charge by weight) ตามสเปกเนมเพลทของเครื่อง เพื่อความแม่นยำสูงสุด
- เปิดเครื่องทำความเย็น ตรวจเช็คค่าพารามิเตอร์ต่างๆ เช่น แรงดันด้าน High/Low, กระแสไฟฟ้า (Amp), และค่า Superheat/Subcooling
- การตรวจสอบดรายเออร์: สัมผัสท่อทองแดงด้านเข้าและด้านออกของฟิลเตอร์ดรายเออร์ อุณหภูมิของทั้งสองด้านจะต้องเท่ากัน หากจับแล้วด้านออกมีความเย็นกว่าด้านเข้าอย่างชัดเจน (Temperature Drop) แสดงว่าฟิลเตอร์ดรายเออร์เกิดการอุดตันภายใน
ทำความรู้จัก ฟิลเตอร์ดรายเออร์ (Filter Drier) แต่ละประเภทแต่ละรุ่นในการใช้ในระบบทำความเย็น
ฟิลเตอร์ดรายเออร์ (Filter Drier) หรือตัวกรองความชื้น เป็นอุปกรณ์หัวใจสำคัญในระบบทำความเย็นและเครื่องปรับอากาศ ทำหน้าที่ในการกรองสิ่งสกปรก เศษโลหะ และช่วยดูดซับความชื้นหรือกรดที่อาจหลุดรอดปะปนอยู่ในระบบ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการอุดตันที่วาล์วลดแรงดัน (Expansion Valve) และป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นกับคอมเพรสเซอร์
Liquid Line Filter Drier (ดรายเออร์สำหรับท่อของเหลว)
- ลักษณะ เป็นรุ่นมาตรฐานที่ให้สารทำความเย็นไหลผ่านได้ทางเดียว ภายในจัดเต็มด้วยสารดูดความชื้นคุณภาพสูง ช่วยดักจับหยดน้ำและกรองเศษฝุ่นผงได้อย่างหมดจดก่อนที่น้ำยาจะวิ่งเข้าสู่วาล์วลดแรงดัน
- เหมาะสำหรับ แอร์บ้าน เครื่องปรับอากาศ และระบบทำความเย็นทั่วไป (เน้นติดตั้งบริเวณท่อของเหลว)
Suction Line Filter Drier (ดรายเออร์สำหรับท่อดูด)
- ลักษณะ ออกแบบมาด้วยกระบอกขนาดใหญ่เพื่อรองรับสารทำความเย็นในสถานะก๊าซ เกิดมาเพื่อรับมือกับงานหนักโดยเฉพาะ ช่วยดักจับความชื้น กรด ตะกอนคาร์บอน และเศษโลหะได้อย่างดีเยี่ยม
- เหมาะสำหรับ งานล้างระบบ หรือการซ่อมบำรุงหลังเกิดปัญหาคอมเพรสเซอร์ไหม้ (Burnout) เพื่อเป็นเกราะป้องกันไม่ให้สิ่งสกปรกตกค้างไหลเข้าไปทำลายคอมเพรสเซอร์ลูกใหม่
Bi-Flow Filter Drier (ดรายเออร์แบบไหลสองทิศทาง)
- ลักษณะ ตัวตึงเรื่องความยืดหยุ่น! ยอมให้สารทำความเย็นไหลผ่านได้ทั้ง 2 ทิศทาง มาพร้อมกลไกวาล์วด้านในที่ช่วยล็อคสิ่งสกปรกที่กรองไว้แล้ว ไม่ให้ไหลย้อนกลับเข้าระบบเมื่อทิศทางของน้ำยาเปลี่ยนไป
- เหมาะสำหรับ ระบบปั๊มความร้อน (Heat Pump) และเครื่องปรับอากาศที่สามารถสลับการทำงานระหว่างโหมดทำความเย็นและโหมดทำความร้อนได้ (Reverse Cycle)
Replaceable Core Filter Drier (ดรายเออร์แบบเปลี่ยนไส้กรองได้)
- ลักษณะ แข็งแรงทนทานด้วยตัวเรือนโลหะขนาดใหญ่ ไฮไลท์คือมีหน้าแปลนที่สามารถขันน็อตเปิดออกได้ ช่วยให้ช่างซ่อมบำรุงดึงเปลี่ยนเฉพาะ "ก้อนไส้กรอง (Core)" ด้านในได้ทันทีเมื่อหมดอายุการใช้งาน โดยไม่ต้องเสียเวลาตัดต่อหรือเชื่อมท่อทองแดงใหม่
- เหมาะสำหรับ ระบบทำความเย็นเชิงพาณิชย์และอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ เช่น ห้องเย็น ระบบชิลเลอร์ (Chiller) และตู้แช่โชว์สินค้าในซุปเปอร์มาร์เก็ต
Spun Copper Filter Drier (ดรายเออร์ทองแดง)
- ลักษณะ จิ๋วแต่แจ๋ว! ตัวเรือนผลิตจากการรีดขึ้นรูปท่อทองแดงแบบไร้รอยต่อ มีขนาดกะทัดรัด น้ำหนักเบา ภายในบรรจุเม็ดสารดูดความชื้นพร้อมตะแกรงกรอง ปลายท่อออกแบบมาให้พร้อมเชื่อมต่อเข้ากับระบบได้อย่างรวดเร็ว
- เหมาะสำหรับ อุปกรณ์ทำความเย็นขนาดเล็กที่มีพื้นที่ติดตั้งจำกัด เช่น ตู้เย็นตามบ้าน ตู้แช่เครื่องดื่ม และตู้ทำน้ำแข็ง
สอบถาม / สั่งซื้อสินค้า