คอลเลกชัน: Dial Indicator Teclock

ทำความรู้จัก Dial Indicator Teclock รุ่นมาตรฐานสำหรับการวัดชิ้นงานทั่วไป

Dial Indicator TECLOCK (ไดอัลเกจ) คือ "นาฬิกาวัดความราบและความเบี้ยว" ของชิ้นงานโลหะจากประเทศญี่ปุ่น หน้าที่หลักของมันไม่ได้ใช้หาขนาดความยาวเหมือนไม้บรรทัด แต่ใช้ตรวจสอบว่าชิ้นงาน เรียบตรงไหม หรือ หมุนแล้วแกว่งเบี้ยวหรือเปล่า

วิธีการทำงาน

1. นำตัวเครื่องไปล็อกติดกับขาตั้งแม่เหล็ก

2. ให้ ปลายเข็มวัด แตะลงบนพื้นผิวชิ้นงาน

3. เมื่อเลื่อนชิ้นงานไปมาหรือจับชิ้นงานหมุน หากพื้นผิวมีความสูง-ต่ำไม่เท่ากัน ปลายเข็มจะถูกดันขึ้นหรือลง และ เข็มบนหน้าปัดจะหมุน บอกค่าความคลาดเคลื่อนทันที

จุดเด่นและสเปกของรุ่นมาตรฐาน (TECLOCK TM-110)

• ความละเอียดสูง 0.01 มิลลิเมตร แม้ชิ้นงานจะต่างกันเพียงนิดเดียว เข็มบนหน้าปัดก็แสดงค่าได้ชัดเจน
• ระยะการวัด 0–10 มิลลิเมตร รองรับการยุบหรือนูนของพื้นผิวได้สูงสุด 1 เซนติเมตร
• ระบบกันกระแทก (Shock-Proof) ช่วยปกป้องชุดเฟืองข้างใน ไม่ให้เสียหายง่ายหากเกิดการกระแทก
• โครงสร้างทนทาน แกนวัดทำจากสแตนเลสชุบแข็ง ทนต่อการขูดขีดและการใช้งานหนักในโรงงาน

หลักการทำงานของ Dial Indicator Teclock สำหรับงานวัดละเอียด

1. หลักการทำงาน (แปลงค่าเส้นตรงเป็นวงกลม)

• การเคลื่อนที่ หัววัดสัมผัสชิ้นงาน ดันแกนเลื่อน (Spindle) ให้เคลื่อนที่ขึ้น-ลงในแนวตรง (Linear Motion)
• ชุดเฟือง (Rack & Pinion) ร่องฟันเฟืองบนแกนเลื่อนจะไปขับเฟืองทดภายใน เพื่อเปลี่ยนการเคลื่อนที่แนวตรงเป็นการหมุน (Rotational Motion)
• การแสดงผล ขยายระยะการเคลื่อนที่เล็กน้อย (เช่น 0.01 มม. หรือ 0.001 มม.) ให้เข็มยาวบนหน้าปัดหมุนชี้ค่า และมีเข็มสั้น (Revolution Counter) คอยนับจำนวนรอบที่แกนเลื่อนขยับ

2. เทคโนโลยีและจุดเด่นของ Teclock

• Shock Proof ระบบกันกระแทก ป้องกันชุดเฟืองเสียหายเมื่อหัววัดถูกกระแทกหรือปล่อยหล่นกระทันหัน
• Jeweled Bearing ใช้ตลับลูกปืนอัญมณีในรุ่นความละเอียดสูง (0.001 มม.) เพื่อลดความฝืด ทำให้เข็มตีกลับมานิ่งและเที่ยงตรงเสมอ
• Hairspring สปริงก้นหอยช่วยดึงชุดเฟืองให้แนบสนิท ลดระยะฟรี (Backlash) เพื่อความแม่นยำสูงสุดในการอ่านค่าซ้ำ

3. การใช้งานหลัก

• วัดเปรียบเทียบ (Comparator) ตั้งค่าหน้าปัดเป็นศูนย์ (Zero Setting) กับเกจบล็อกหรือชิ้นงานมาตรฐาน แล้วเทียบวัดส่วนต่างของชิ้นงานจริง
• ตรวจสอบความเที่ยงตรง ใช้เช็คความฉาก ความเรียบ ความกลม และการเยื้องศูนย์ของชิ้นส่วนเครื่องจักรกล

วิธีอ่านค่า Dial Indicator Teclock อย่างถูกต้องและแม่นยำ

วิธีอ่านค่า Dial Indicator Teclock อย่างถูกต้องและแม่นยำ เริ่มจากการดูค่าจากเข็มสั้นบนหน้าปัดย่อยเพื่อทราบระยะทางเต็มในหน่วยมิลลิเมตร จากนั้นอ่านค่าจากเข็มยาวบนหน้าปัดหลักโดยนับจำนวนขีดสเกลแล้วคูณด้วยค่าความละเอียดของเครื่องมือ เช่น สเกล 0.01 มิลลิเมตร หากเข็มยาวชี้ขีดที่ 35 จะได้ค่าเศษเท่ากับ 0.35 มิลลิเมตร แล้วนำค่าจากเข็มสั้นมารวมกับค่าจากเข็มยาวได้เป็นค่าความหนาหรือความคลาดเคลื่อนจริงของชิ้นงาน ทั้งนี้ก่อนทำการวัดต้องหมุนขอบหน้าปัดเพื่อตั้งจุดศูนย์เสมอ ตั้งแกนวัดให้ตั้งฉาก 90 องศากับผิวชิ้นงานเพื่อป้องกันความคลาดเคลื่อนทางมุม และมองหน้าปัดในระดับสายตาเพื่ออ่านค่าได้แม่นยำที่สุด

ทำความเข้าใจสเกลความละเอียด 0.01 mm และ 0.001 mm ของ Teclock

1. สเกล 0.01 mm (ระดับมาตรฐาน / งานทั่วไป)

• ความหมาย 1 ขีดบนหน้าปัด = 0.01 มิลลิเมตร (10 ไมครอน)
• ระยะวัด ยาว (0–10 mm ถึง 30 mm) วัดชิ้นงานที่มีความหนาหรือระยะเคลื่อนที่มากๆ ได้
• ลักษณะการใช้งาน เหมาะสำหรับงานกลึง, งานฉาก, งานตั้งศูนย์ชิ้นงานบนเครื่องจักรอ่านค่าง่าย รับแรงสั่นสะเทือนในกระบวนการผลิตทั่วไปได้ดี
• รุ่นยอดฮิต TECLOCK TM-110 (ระยะวัด 0–10 mm)

2. สเกล 0.001 mm (ระดับไมครอน / งานละเอียดสูง)

• ความหมาย 1 ขีดบนหน้าปัด = 0.001 มิลลิเมตร (1 ไมครอน)
• ระยะวัด สั้นมาก (0–1 mm หรือสั้นกว่านั้น) ไม่เหมาะกับการวัดระยะเคลื่อนตัวยาวๆ
• ลักษณะการใช้งาน เหมาะสำหรับงานตรวจสอบความละเอียดสูง (QC / QA), งานแม่พิมพ์ละเอียด, งานตลับลูกปืน เน้นใช้วัด "ความต่าง" หรือ "ความคลาดเคลื่อน" เปรียบเทียบกับเกจบล็อก (Gauge Block) ไวต่อสิ่งแวดล้อม อุณหภูมิ และแรงสั่นสะเทือน

3. สรุปคำแนะนำในการเลือกใช้งาน

• เลือกสเกล 0.01 mm เมื่อต้องการระยะการวัดที่กว้างครอบคลุมชิ้นงานขนาดใหญ่ ทนทานต่อแรงสั่นสะเทือนในหน้างานผลิตทั่วไป ใช้งานง่าย และเหมาะสำหรับงานตรวจสอบมิติมาตรฐาน งานตั้งศูนย์ หรือการกลึงชิ้นงาน
• เลือกสเกล 0.001 mm เมื่อชิ้นงานต้องการความแม่นยำสูงระดับไมครอน มีค่าความเผื่อ (Tolerance) แคบมาก เน้นใช้สำหรับงานตรวจสอบคุณภาพ (QC) งานแม่พิมพ์ความละเอียดสูง หรือการวัดเปรียบเทียบระยะ (Comparative Measurement) โดยต้องยอมรับระยะการวัดที่สั้นและระมัดระวังเรื่องแรงสั่นสะเทือนกับอุณหภูมิเป็นพิเศษ

การใช้ Dial Indicator Teclock ตรวจสอบค่า Runout ของเพลา (Shaft Runout)

ขั้นตอนการปฏิบัติงาน (Step-by-Step)

1. เตรียมอุปกรณ์ วางเพลาบน V-Block ให้นิ่งและหมุนได้อย่างอิสระ ติดตั้ง Dial Indicator (Teclock) เข้ากับ Magnetic Stand ให้แน่นหนาไม่สั่นคลอน

2. ติดตั้งหัววัด ปรับแกนวัดของ Teclock ให้ ตั้งฉาก 90 องศา กับผิวเพลา กดปลายหัววัดให้สัมผัสผิวเพลาและมีระยะยุบตัวล่วงหน้า (Pre-load) ให้เข็มเดินหน้าประมาณ 1-2 รอบ

3. ตั้งค่าศูนย์และวัดค่า หมุนเพลา 1 รอบเพื่อหาจุดต่ำสุด แล้วปรับหมุนหน้าปัดให้เข็มชี้ที่เลข 0 หมุนเพลาช้าๆ ครบ 360 องศา สังเกตช่วงการแกว่งของเข็มทั้งทางบวกและทางลบ

4. คำนวณค่า TIR (Total Indicated Runout) นำค่าสูงสุดลบด้วยค่าต่ำสุดที่เข็มเคลื่อนที่ไป (เช่น Max +0.03 mm ถึง Min -0.02 mm ค่า Runout

ข้อควรจำเพื่อความแม่นยำ ความมั่นคง ขาตั้งแม่เหล็กและ V-Block ต้องยึดแน่น ห้ามขยับเด็ดขาด จุดวัด ควรวัดหลายตำแหน่ง (หัว, กลาง, ท้ายเพลา) เพื่อวิเคราะห์ความคดของเนื้อเพลาได้อย่างแม่นยำ เกณฑ์มาตรฐาน นำค่า TIR ที่ได้ไปเทียบกับค่า Allowable Tolerance ในแบบพิมพ์เขียว (Drawing) ของชิ้นงาน

หลักการทำงานของ Dial Indicator Teclock สำหรับงานวัดละเอียด

สรุปหลักการทำงานแบบกระชับและละเอียด Dial Indicator แบรนด์ Teclock เป็นเครื่องมือวัดละเอียดแบบเปรียบเทียบ โดยแปลงการเคลื่อนที่เชิงเส้นของแกนวัดให้เป็นการหมุนของเข็มบนหน้าปัดผ่านกลไกเฟือง

ขั้นตอนการทำงานภายใน

• แกนวัด (Plunger/Spindle) เมื่อสัมผัสผิวชิ้นงาน แกนจะเคลื่อนที่ขึ้น-ลงในแนวตรง
• เฟืองสะพาน (Rack & Pinion) ฟันเฟืองบนแกนวัดจะไปขับเฟืองทดรอบขนาดเล็กที่อยู่ภายใน
• การขยายสเกล (Amplification) กลไกชุดเฟืองช่วยขยายการเคลื่อนที่เล็กน้อยของแกนวัด (เช่น 0.01 มม.) ให้เข็มชี้บนหน้าปัดกวาดตัวกว้างขึ้นเพื่อให้มองเห็นและอ่านค่าได้ง่าย
• การคืนตัว (Spring System) สปริงหลักจะดันแกนวัดให้สัมผัสชิ้นงานอยู่ตลอดเวลา และมีสปริงก้นหอยช่วยลดระยะฟรีของเฟือง (Backlash) เพื่อความแม่นยำสูงสุด

วิธีการใช้งานและการอ่านค่า

• เป็นเครื่องมือเปรียบเทียบ (Comparator) ตั้งค่าศูนย์ ($0$) บนชิ้นงานอ้างอิง (Master Piece) หรือเกจบล็อกก่อนวัดจริง
• การอ่านค่าเบี่ยงเบน เข็มเดินตามเข็มนาฬิกา (+) ชิ้นงานสูงหรือหนาขึ้นกว่าค่าอ้างอิง เข็มเดินทวนเข็มนาฬิกา (-) ชิ้นงานต่ำหรือบางลงกว่าค่าอ้างอิง
• เข็มสั้น (Revolution Counter) ทำหน้าที่นับจำนวนรอบของเข็มยาว (1 รอบเข็มยาว = ระยะ 1 มม. ของเข็มสั้น)

คำถามอื่นๆ เกี่ยวกับ Dial Indicator

ไดอัลอินดิเคเตอร์ Dial Indicator เครื่องมือขนาดเล็กมีผลต่อการควบคุมคุณภาพ ?

Dial Test Indicator คืออะไร มีการใช้งานอย่างไร ?