สายพานอุตสาหกรรมคืออะไร? หน้าที่และประเภทของสายพานที่นิยมใช้

1) สายพานกลม (Ropes Belt) / สายพานกลม (Round Belt)

• สายพานกลมมีวัสดุและคุณลักษณะ ที่เป็นแบบโพลียูรีเทน(PU)หรือเทอร์โมพลาสติกยูรีเทน (TPU) ซึ่งมีความยืดหยุ่นสูง ทนการสึกหรอ ทนน้ำมันและสารเคมีได้ดีซึ่งมีขนาด เส้นผ่านศูนย์กลางทั่วไปตั้งแต่ประมาณ 2 มม. ถึง 20 มม. เช่น Shore A ประมาณ 60A ถึง 100A สามารถผลิตแบบวงรอบไม่มีรอยต่อได้หรือแบบที่ตัดแล้วเชื่อมปลายมีพื้นผิวหลายลักษณะ เช่น แบบเรียบหรือแบบหยาบมีพื้นผิวเพิ่มการยึดได้อย่างดี

• สายพานกลมมีลักษณะการใช้งานคือ
• การส่งกำลังเบาและงานที่ต้องการความยืดหยุ่นสูงคือใช้ในงานที่ต้องการแรงบิดต่ำ
• เหมาะสำหรับการส่งกำลังระหว่างเพลาที่มีระยะห่างกันมากและ
• ระบบลำเลียงใช้เป็นส่วนหนึ่งของระบบสายพานลำเลียงในไลน์
• การผลิตเหมาะกับงานที่ต้องการควบคุมทิศทางการเคลื่อนที่ได้ง่าย

และที่สำคัญสายพานกลมใช้ในงานที่ต้องการควบคุมการเคลื่อนที่ จำพวกระบบรางที่ใช้ลำเลียง ของในไลน์การผลิต เนื่องจากตัวมันเองสายมารถรับการบิดหรือหมุนได้ดี ทำให้กำหนัดทิศทางการ เคลื่อนที่ได้ง่าย หรืองานที่ต้องการแรงส่งน้อย ซึ่งจะมีการใช้ส่วนมากในเครื่องจักรบรรจุภัณฑ์ เครื่องถ่ายเอกสาร เครื่องพิมพ์ ฯลฯ

2) สายพานแบน (Flat belt)

สายพานแบนมีวัสดุและคุณลักษณะโพลียูรีเทน (PU), เคลือบผ้าแคนวาส, เมทัลลิกรูปแบบลวดมีความกว้างและความยาวตั้งแต่ 10 มม.ถึง500 มม. หรือมากกว่านั้น รวมถึงความยาวที่ปรับได้ตามระบบความหนา0.5 มม. ถึง 2 มม. หรือมากกว่านั้นในงานหนักพื้นผิวเช่นผิวเรียบและผิวหยาบเพื่อเพิ่มการยึดแบบมีช่อง ลวดเปิด สำหรับงานที่ต้องการการระบายอากาศ อุณหภูมิใช้งานสภาพแวดล้อม มีรุ่นที่รองรับอุณหภูมิ −20 °C ถึง 80 °C หรือมากกว่านั้นในงานพิเศษ  ความยืดหยุ่นหรือการดัดโค้งแม้จะเป็นสายพานแบน แต่ในงานบางประเภทต้องเลือกวัสดุที่ให้การดัดโค้งได้ดีหรือใช้งานบนลูกกลิ้ง พูลเล่ย์เล็กการ ติดตั้งต้องตรวจสอบความตึงการติดตั้งให้ เหมาะสมเพื่อหลีกเลี่ยงการลื่นหรือการสึกหรอ

และที่สำคัญสายพานแบนสามารถส่งกำลังออกไปได้ดีแม้ระยะห่างระหว่างตัวมู่เล่ย์ค่อนข้างไกลเหมาะ กับการงานที่ต้องการพลังงานต่ำและความเร็วรอบสูง

3) สายพานวี (V belt)

• สายพานวีมีวัสดุและคุณลักษณะ แกนแรงดึงเป็นโพลีเอสเตอร์และเป็นวัสดุเสริมความ แข็งแรง, ผิวเป็นยางธรรมชาติ มีทรง V ความกว้างด้านบนและความสูงแตกต่างตาม มาตรฐานใช้งานระหว่าง ‑55 °C ถึง +70 °C ได้ มีมาตรฐานด้านมิติและการใช้งาน เช่น DIN 2215 และ SO 4184

• สายพานวีมีลักษณะการใช้งานคือ สายพานวีเป็นที่นิยมอย่างมากในเครื่องจักรกลโรงงานอุตสาหกรรมและยานยนต์ที่ต้องการแรงขับสูง และระยะห่างของเพลาไม่ไกลมากนัก เช่น:ปั๊มน้ำ, ปั๊มลม เครื่องกลึง, เครื่องจักรในโรงงาน

และที่สำคัญหน้าตัดสายพานเป็นรูปตัว V เข้ากับร่องของมู่เล่ย์ทำให้หน้าสัมผัสในการส่งกำลังเยอะ กว่าแบบอื่นเหมาะสมกับเครื่องจักรที่รอบไม่สูงมากนัก จึงเป็นที่นิยมใช้ในเครื่องจักรกลในโรงงาน อุตสาหกรรมที่ต้องการแรงส่งสูง

4) สายพานไทม์มิ่ง (Timing belt)

• สายพานมีวัสดุและคุณลักษณะ ทำจากยางสังเคราะห์ หรือโพลียูรีเทน (PU) และมีการเสริมความแข็งแรงด้วยเส้นใยรับแรงดึงที่อยู่ภายใน (เช่น ไฟเบอร์กลาส, เหล็กกล้า หรือเคฟล่าร์) เพื่อเพิ่มความทนทานต่อแรงดึงและป้องกันการยืดตัว หน้าตัดของสายพานไทม์มิ่งมีฟันเฟืองตลอดความยาวของสายพาน ส่วนใหญ่มีหน้าตัดเป็นรูปสี่เหลี่ยมคางหมูหรือรูปแบบอื่น ๆ ส่วนการส่งกำลังไม่ได้อาศัยแรงเสียดทานเป็นหลัก แต่ใช้หลักการ ขบกันระหว่างฟันของสายพานกับร่องของล้อสายพานไทม์มิ่ง คล้ายกับการทำงานของฟันเฟือง
• สายพานไทม์มิ่งมีลักษณะการใช้งานคือ ในอุตสาหกรรมใช้สำหรับเครื่องจักรที่ต้องการการส่งกำลังหรือการเคลื่อนที่ที่แม่นยำ   ในเครื่องยนต์ใช้ขับไทม์มิ่งของเครื่องยนต์ เพื่อให้วาล์วและลูกสูบทำงานสัมพันธ์กันอย่าง ถูกต้องถ้าสายพานนี้ขาดหรือลื่นอาจเกิดความเสียหายรุนแรงในเครื่องยนต์ได้ 

และที่สำคัญสายพานไทม์มิ่งมีฟันเฟืองตลอดความยาวของสายพาน ลักษณะพื้นที่หน้าตัดเป็นรูป สี่เหลียมคางหมู สายพานชนิดนี้สามารถงอตัวได้ดี จะขับกับ Pulley ที่มีฟันเป็นไทม์มิ่งเหมือนกัน ทำให้เกิดการขบกันเหมือนฟันเฟือง จึงไม่เกิดการลื่นไถลขณะส่งกำลัง สามารถใช้เป็นตัวส่งกำลัง งานในเครื่องยนต์, พัดลมอุตสาหกรรม ต่างๆ หรือในเครื่องจักรที่ต้องการการสูญเสียงในการส่ง กำลังน้อยๆ