วิธีอ่านรหัสเสื้อและตลับลูกปืน Asahi (UCP, UCF, UCFL) เข้าใจง่ายใน 5 นาที
การเลือกซื้อ ตลับลูกปืนตุ๊กตา Asahi (Bearing Units) ให้ตรงกับสเปคเครื่องจักรไม่ใช่เรื่องยาก หากคุณเข้าใจความหมายของรหัสสินค้า ไม่ว่าจะเป็น UCP, UCF หรือ UCFL รหัสเหล่านี้จะบอกทั้งรูปร่างของเสื้อลูกปืน (Housing) ลักษณะของตลับลูกปืน (Insert Bearing) และขนาดของรูเพลา เพื่อให้ช่างและฝ่ายจัดซื้อสั่งของได้ถูกต้องแม่นยำ 100%
ถอดรหัสโครงสร้าง ตัวอักษรภาษาอังกฤษบอกอะไร?
รหัสตลับลูกปืน Asahi จะแบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลัก คือ รหัสตลับลูกปืน (UC) และ รหัสเสื้อลูกปืน (P, F, FL)
- UC (Insert Bearing) หมายถึง ตัวตลับลูกปืนเม็ดกลมร่องลึกที่มีหน้ากว้าง ภายในมีสกรูตัวหนอน (Set Screw) 2 ตัวสำหรับใช้ล็อคเข้ากับเพลาโดยตรง
- รหัสเสื้อ (Housing) ตัวอักษรที่ตามหลัง UC จะเป็นตัวบอกรูปทรงของเสื้อลูกปืน ซึ่งมีจุดประสงค์การติดตั้งที่แตกต่างกัน ดังนี้
รหัสสินค้า |
รูปทรงเสื้อ (Housing) |
ลักษณะการติดตั้งและหน้างาน |
UCP |
ขาตั้ง (Plummer Block) |
ยึดฐานแนวราบกับพื้น รองรับน้ำหนักจากด้านบน (พบได้บ่อยที่สุดในงานอุตสาหกรรม) |
UCF |
หน้าแปลนสี่เหลี่ยม 4 รู (Square) |
ยึดติดกับผนังหรือโครงสร้างด้านข้าง รับแรงแนวแกนเพลา |
UCFL |
หน้าแปลนรูปไข่ 2 รู (Oval) |
ใช้งานเหมือน UCF แต่นิยมใช้ในพื้นที่แคบ หรือจุดที่มีพื้นที่ติดตั้งจำกัด |
2. วิธีคำนวณขนาดรูเพลาจากรหัสตัวเลขด้านหลัง
นอกจากรูปทรงของเสื้อแล้ว "ขนาดรูเพลา (Bore Size)" คือหัวใจสำคัญในการสั่งซื้อ ซึ่งสามารถคำนวณได้ง่ายๆ จาก ตัวเลข 2 หลักสุดท้าย ของรหัสสินค้า
สูตรคำนวณง่ายๆ ตัวเลข 2 หลักท้าย x 5 = ขนาดรูเพลา (หน่วยเป็นมิลลิเมตร) (หมายเหตุ: สูตรนี้ใช้ได้กับรหัสที่ลงท้ายด้วย 04 ขึ้นไป)
ตัวอย่างการอ่านรหัส UCP205
- UC = ตลับลูกปืนมีสกรูล็อค
- P = เสื้อลูกปืนทรงขาตั้ง
- 2 = ซีรีส์ 200 (ใช้งานรับโหลดทั่วไป - Standard Duty)
- 05 =
ขนาดรูเพลา (05 x 5 = 25 มม.)
ตารางเทียบขนาดรูเพลามาตรฐานซีรีส์ 200 (Bore Size Chart)
รหัสตัวเลขลงท้าย |
ขนาดรูเพลา (มิลลิเมตร) |
...204 |
20 มม. |
...205 |
25 มม. |
...206 |
30 มม. |
...207 |
35 มม. |
...208 |
40 มม. |
ทำไมโรงงานอุตสาหกรรมถึงไว้วางใจ ตลับลูกปืน Asahi?
ตลับลูกปืนและเสื้อลูกปืนจาก Asahi (Made in Japan) ผลิตจากเหล็กหล่อคุณภาพสูง ทนทานต่อแรงกระแทกและการสึกหรอ มาพร้อมระบบซีลกันฝุ่นที่ยอดเยี่ยม ช่วยยืดอายุการใช้งานของเครื่องจักร ลดเวลา Downtime และประหยัดค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุงระยะยาว
แตกต่างกันอย่างไร? ตลับลูกปืนตุ๊กตา Asahi แบบขาตั้ง (UCP) และแบบหน้าแปลน (UCF/UCFL)
ความแตกต่างระหว่างตลับลูกปืนตุ๊กตา Asahi แบบขาตั้ง (UCP) และแบบหน้าแปลน (UCF / UCFL) จะแยกออกเป็น 3 ด้านหลักๆ คือ ลักษณะทางกายภาพ (รูปทรง), ทิศทางการติดตั้ง, และลักษณะหน้างานที่เหมาะสม
1) แบบขาตั้ง - UCP (Plummer Block / Pillow Block)
- ลักษณะรูปร่าง ตัวเสื้อหล่อขึ้นรูปมาให้มี "ขา" ยื่นออกด้านข้างทั้งสองฝั่ง และมีรูร้อยโบลท์ (Bolt) 2 รูอยู่ที่ฐานด้านล่าง
- ทิศทางการติดตั้ง เหมาะสำหรับการยึดติดกับ ฐานแนวราบ (Horizontal Surface) เช่น ยึดกับพื้น, แพลตฟอร์มเหล็ก, หรือโครงสร้างคานรับน้ำหนักในแนวนอน
- ลักษณะหน้างาน นิยมใช้มากที่สุดในระบบสายพานลำเลียง, เครื่องจักรปั่น/กวน, และงานทั่วไปที่เพลาพาดผ่านขนานไปกับพื้น โครงสร้างขาตั้งจะรับน้ำหนัก (Load) จากตัวเพลาลงสู่ฐานรากได้ดีที่สุด
2) แบบหน้าแปลนสี่เหลี่ยม - UCF (Square Flange)
- ลักษณะรูปร่าง ตัวเสื้อเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมจัตุรัสล้อมรอบตลับลูกปืน มีรูสำหรับร้อยโบลท์ 4 รู อยู่ที่มุมทั้งสี่มุม
- ทิศทางการติดตั้ง เหมาะสำหรับการยึดติดกับ ผนังด้านข้าง หรือโครงสร้างแนวตั้ง (Vertical Surface) โดยที่ตัวเพลาจะทะลุผ่านผนังหรือโครงสร้างนั้นออกมา
- ลักษณะหน้างาน ด้วยการยึดโบลท์ถึง 4 จุด ทำให้มีความมั่นคงสูงมาก นิยมใช้ในจุดที่เพลาตั้งฉากกับผนังเครื่องจักร เช่น ด้านข้างของถังผสม, ผนังตู้พัดลมระบายอากาศอุตสาหกรรม (Blower), หรือผนังห้องเครื่องที่ต้องการความแข็งแรงสูง
3) แบบหน้าแปลนรูปไข่ / ทรงมะยม - UCFL (Oval Flange)
- ลักษณะรูปร่าง ตัวเสื้อเป็นรูปทรงรีหรือคล้ายรูปเพชร/รูปไข่ มีรูร้อยโบลท์เพียง 2 รู อยู่ที่ปลายทั้งสองด้าน (ซ้าย-ขวา)
- ทิศทางการติดตั้ง ใช้สำหรับการยึดติดกับ ผนังด้านข้าง หรือโครงสร้างแนวตั้ง เช่นเดียวกับแบบ UCF
- ลักษณะหน้างาน ออกแบบมาเพื่อแก้ปัญหาหน้างานที่มี พื้นที่ติดตั้งจำกัด เนื่องจากตัวเสื้อจะแคบกว่าแบบสี่เหลี่ยม (UCF) และใช้โบลท์ยึดเพียง 2 ตัว จึงประหยัดพื้นที่ในการติดตั้งและบำรุงรักษา เหมาะกับเครื่องจักรขนาดเล็ก หรือจุดที่โครงสร้างเหล็กมีหน้าแคบ
ตารางสรุปเปรียบเทียบเพื่อการเลือกใช้งาน
| คุณสมบัติ | UCP (ขาตั้ง) | UCF (หน้าแปลนสี่เหลี่ยม) | UCFL (หน้าแปลนรูปไข่) |
|---|---|---|---|
ตำแหน่งรูยึด |
อยู่ที่ฐานด้านล่าง (2 รู) |
อยู่ที่มุมหน้าแปลน (4 รู) |
อยู่ที่ปลายซ้าย-ขวา (2 รู) |
ระนาบการติดตั้ง |
ยึดกับพื้น/แนวราบ |
ยึดกับผนัง/แนวตั้ง |
ยึดกับผนัง/แนวตั้ง |
จุดเด่น |
รับแรงกดจากด้านบนได้ดีที่สุด |
มั่นคงสูงมากด้วยโบลท์ 4 ตัว |
ประหยัดพื้นที่ หน้าแคบเข้ามุมง่าย |
หน้างานที่พบจับบ่อย |
เพลาพาดขนานพื้น (สายพานลำเลียง) |
เพลาทะลุออกจากผนังเครื่องจักร |
เครื่องจักรขนาดเล็ก/พื้นที่จำกัด |
วิธีเทียบขนาดเพลากับตลับลูกปืนตุ๊กตา Asahi (หน่วยมิลลิเมตร vs นิ้ว)
การเลือกขนาดรูเพลากับตลับลูกปืนตุ๊กตา Asahi ให้ "เป๊ะ" และไม่ผิดพลาด สิ่งสำคัญที่สุดคือ "ห้ามคิดความต่างของหน่วยมิลลิเมตรและนิ้วเป็นเลขกลมๆ เด็ดขาด" เพราะในงานช่าง ความต่างเพียงเศษเสี้ยวเสันผม (เช่น เพลา 1 นิ้ว = 25.4 มม. กับ เพลาขนาด 25 มม.) ก็ทำให้ใส่เพลาไม่เข้า หรือหลวมจนเครื่องจักรเสียหายได้
หลักการแยกแยะรหัส Asahi (มิลลิเมตร VS นิ้ว)
- หน่วยมิลลิเมตร (Metric System): รหัสจะเป็นตัวเลขล้วน ไม่มีขีดต่อท้าย
- วิธีดู: นำเลข 2 หลักสุดท้ายคูณด้วย 5 เช่น UCP205 -> ลงท้ายด้วย 05 ขนาดรูเพลาคือ 05 x 5 = 25 มม.
- หน่วยนิ้ว (Inch System): รหัสจะมี "เครื่องหมายขีด (-)" ตามด้วยตัวเลข ต่อท้ายรหัสมาตรฐาน
- วิธีดู: ตัวเลขหลังเครื่องหมายขีด คือเศษส่วนของนิ้ว โดยมีฐานเป็น 1/16 นิ้ว
- ตัวอย่าง: UCP205-16 -> เลขต่อท้ายคือ 16 หมายความว่า ขนาดรูเพลาคือ 16/16 นิ้ว ซึ่งเท่ากับ 1 นิ้วพอดี
- ตัวอย่าง: UCP206-18 -> เลขต่อท้ายคือ 18 หมายความว่า ขนาดรูเพลาคือ 18/16 นิ้ว ซึ่งเท่ากับ 1-1/8 นิ้ว (1 นิ้ว กับอีก 1 หุนครึ่ง)
ตลับลูกปืนตุ๊กตาสแตนเลส Asahi (Stainless Series): ทนสนิม ทนสารเคมี สำหรับงานลุยน้ำ
สำหรับพื้นที่ที่มีความชื้นสูง การใช้ตลับลูกปืนเหล็กหล่อทั่วไปอาจเกิดสนิมได้ง่าย ตลับลูกปืนตุ๊กตาสแตนเลส Asahi (Stainless Series) จึงถูกออกแบบมาเพื่อแก้ปัญหานี้โดยเฉพาะ เหมาะสำหรับอุตสาหกรรมอาหาร เครื่องดื่ม และงานที่ต้องสัมผัสน้ำหรือสารเคมีเป็นประจำ
จุดเด่นที่ทำให้ Asahi Stainless Series ทนทานกว่าตลับลูกปืนทั่วไป
- วัสดุสแตนเลสเกรดอุตสาหกรรมพรีเมียม เสื้อลูกปืน (Housing) ผลิตจากสแตนเลส SUS304 ทนทานต่อการกัดกร่อน ส่วนตลับลูกปืนด้านใน (Insert) ผลิตจาก SUS440C ที่มีความแข็งแรงทนต่อการสึกหรอ
- ดีไซน์ลดการสะสมสิ่งสกปรก (Solid Base) ฐานของเสื้อลูกปืนเป็นแบบตัน ไม่มีร่องหรือช่องว่างให้น้ำขัง ป้องกันการสะสมของแบคทีเรียและสนิมฝังลึก ตอบโจทย์มาตรฐานสุขอนามัย
- ปลอดภัยต่อสายการผลิต ออกแบบมาให้รองรับการใช้จาระบีเกรดอาหาร (Food Grade / FDA Approved) หมดปัญหาเรื่องสารหล่อลื่นที่เป็นอันตรายปนเปื้อนลงในผลิตภัณฑ์
วิธีอ่านรหัสตลับลูกปืนสแตนเลส Asahi (ต่างจากรุ่นปกติอย่างไร?)
การสังเกตรหัสของรุ่นสแตนเลสนั้นง่ายมาก เพียงแค่เติมตัวอักษร "M" ไว้ด้านหน้าของรหัสตลับลูกปืนปกติ เพื่อระบุถึงซีรีส์สแตนเลส
- MUCP... = เสื้อลูกปืนแบบขาตั้งสแตนเลส (เทียบเท่า UCP)
- MUCF... = เสื้อลูกปืนแบบหน้าแปลนสี่เหลี่ยมสแตนเลส (เทียบเท่า UCF)
- MUCFL... = เสื้อลูกปืนแบบหน้าแปลนรูปไข่สแตนเลส (เทียบเท่า UCFL)
กลุ่มอุตสาหกรรมที่ควรเปลี่ยนมาใช้ Stainless Series
- โรงงานแปรรูปอาหารและเครื่องดื่ม ที่ต้องฉีดล้างทำความสะอาดเครื่องจักรด้วยน้ำแรงดันสูงหรือสารเคมีฆ่าเชื้อเป็นประจำ
- โรงงานผลิตยาและเวชภัณฑ์ ที่ต้องการความสะอาดสูงสุดระดับห้องคลีนรูม (Cleanroom) เพื่อป้องกันการปนเปื้อน
- อุตสาหกรรมเคมีภัณฑ์และห้องเย็น ที่ต้องเผชิญกับความชื้น การควบแน่นของหยดน้ำ และไอระเหยของกรดด่างอ่อนๆ
ตลับลูกปืนตุ๊กตา Asahi ซีรี่ส์พลาสติก (Thermoplastic): ตัวเลือกมาตรฐานอุตสาหกรรมอาหาร
ในอุตสาหกรรมที่ความสะอาดคือหัวใจสำคัญอย่างโรงงานแปรรูปอาหาร เครื่องดื่ม หรือเวชภัณฑ์ การใช้ตลับลูกปืนเหล็กทั่วไปที่เสี่ยงต่อการเกิดสนิมและสะสมสิ่งสกปรกถือเป็นข้อห้ามใหญ่ ตลับลูกปืนตุ๊กตา Asahi ซีรี่ส์พลาสติก (Thermoplastic Housing Units) จึงถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อตอบโจทย์มาตรฐาน GMP และ HACCP อย่างสมบูรณ์แบบ โดยผสานเสื้อลูกปืนพลาสติกเข้ากับตลับลูกปืนด้านในแบบสแตนเลส
ทำไมโรงงานอาหารและยาถึงเจาะจงเลือกใช้ ซีรี่ส์พลาสติก?
- วัสดุปลอดภัยต่ออาหาร (Food Grade) ตัวเสื้อหล่อขึ้นรูปจากพลาสติกเทอร์โมพลาสติก (Thermoplastic) คุณภาพสูง แข็งแรงทนทาน และปลอดภัยต่อการใช้งานในสายการผลิตอาหาร
- ดีไซน์ลดการสะสมของเชื้อโรค พื้นผิวของเสื้อลูกปืนพลาสติกมีความเรียบเนียน ไม่เป็นรูพรุนเหมือนเหล็กหล่อ ช่วยป้องกันการสะสมของแบคทีเรีย เชื้อรา และคราบสกปรกได้อย่างเด็ดขาด
- ล้างทำความสะอาดได้เต็มที่ (Washdown-Friendly) ทนทานต่อน้ำแรงดันสูง น้ำร้อน และน้ำยาเคมีฆ่าเชื้อที่ต้องใช้ล้างสายพานทุกวัน โดยไม่เปื่อยยุ่ยหรือหลุดลอก
- น้ำหนักเบา ลดภาระโครงสร้าง พลาสติกมีน้ำหนักเบากว่าเหล็กหล่อหรือสแตนเลสอย่างมาก ช่วยลดภาระน้ำหนักรวมของเครื่องจักรและสายพานลำเลียง โดยยังคงรับน้ำหนักโหลดได้ดีในเกณฑ์มาตรฐาน
สแตนเลส (Stainless) VS พลาสติก (Thermoplastic) ควรเลือกแบบไหน?
แม้จะทนน้ำและกันสนิมได้เหมือนกัน แต่ทั้งสองซีรี่ส์มีจุดเด่นที่เหมาะกับหน้างานต่างกัน
| คุณสมบัติหน้างาน | ซีรี่ส์สแตนเลส (Stainless Housing) | ซีรี่ส์พลาสติก (Thermoplastic Housing) |
|---|---|---|
การรับน้ำหนัก (Load Capacity) |
สูงมาก (เหมาะกับงานหนัก) |
ปานกลาง (เหมาะกับสายพานอาหารทั่วไป) |
น้ำหนักของเสื้อลูกปืน |
หนัก |
เบามาก |
ความทนทานต่อสารเคมีล้างทำความสะอาด |
ดีเยี่ยม |
ดีเยี่ยม |
พื้นผิวและการสะสมแบคทีเรีย |
มีโอกาสสะสมตามรอยหล่อเล็กน้อย |
ลดการสะสมได้ดีที่สุด (ผิวเรียบเนียน) |
งบประมาณและจุดคุ้มทุน |
ราคาสูงกว่า |
ประหยัดต้นทุนได้มากกว่า |
ลักษณะการใช้งานที่เหมาะสม (Applications)
ตลับลูกปืนเสื้อพลาสติกของ Asahi มักถูกจับคู่กับตลับลูกปืนสแตนเลสด้านใน (Stainless Steel Insert) และหล่อลื่นด้วยจาระบีเกรดอาหาร (Food Grade Grease) ทำให้เหมาะสมอย่างยิ่งสำหรับ
- เครื่องจักรในสายการผลิตและบรรจุอาหาร (Food Processing Machinery)
- ระบบสายพานลำเลียงในโรงงานน้ำดื่มและผลิตภัณฑ์นม
- เครื่องจักรกลในอุตสาหกรรมยาและเครื่องสำอาง
- จุดที่มีการฉีดล้างทำความสะอาดเครื่องจักรด้วยน้ำและสารเคมีทุกวัน (Daily Washdown Areas)
สอบถาม / สั่งซื้อสินค้า